10 Pronomi Dimostrativi e Determinativi

Ci sono alcune declinazioni particolari da sapere sui pronomi dimostrativi e sui pronomi determinativi nella lingua latina


Pronomi Dimostrativi - Pronomi Determinativi


I pronomi dimostrativi, relativi, interrogativi, indefiniti hanno una declinazione che si scosta per alcune uscite particolari:

  1. ­-d nel nominativo e accusativo neutro;
  2. -ius nel genitivo singolare;
  3. - ī nel dativo singolare.

Pronomi Dimostrativi

Essi sono:

  1. hĭc, haec, hŏc, questo. Indica una persona o cosa vicina a chi parla
  2. istĕ, istă, istŭd, codesto. Indica una persona o cosa vicina a chi ascolta.
  3. illĕ illă illŭd, quello. Indica una persona o cosa distante da chi parla o ascolta.

hĭc, haec, hŏc , questo

Singolare                    
Nominativo      hic    haec    hoc       
Genitivo        huius    huius   huius   
Dativo           huic    huic     huic       
Accusativo    hunc    hanc    hoc       
Ablativo        hoc      hac     hoc

Plurale
Nominativo     hī        hae      haec
Genitivo       hōrum    hārum   hōrum
Dativo          hīs       hīs        hīs
Accusativo    hōs      hās      haec
Ablativo        hīs       hīs       hīs

istĕ, istă, istŭd, codesto

Singolare                    
Nominativo        iste      ista     istud       
Genitivo            istius    istius   istius    
Dativo              isti       isti       isti     
Accusativo        istum    istam   istud     
Ablativo            isto      ista     isto

Plurale
Nominativo        isti        istae        ista
Genitivo          istorum    istarum    istorum
Dativo              istis        istis       istis
Accusativo        istos       istas      ista
Ablativo           istis        istis        istis

illĕ illă illŭd, quello

Singolare                 
Nominativo       ille    illa        illud          
Genitivo          illius    illius     illius      
Dativo             illi    illi         illi           
Accusativo      illum    illam    illud          
Ablativo           illo     illa       illo            

Plurale
Nominativo        illi        illae         illa
Genitivo           illorum   illarum     illorum
Dativo             illis       illis          illis
Accusativo       illos      illas         illa
Ablativo           illis       illis          illis

Pronomi Determinativi

Sono pronomi determinativi:

1. ĭs, eă, ĭd, quello, egli. Si usa prima di un pronome relativo, riferito ad una persona o cosa già nominata, oppure con valore di pronome personale;

2. idem, eădem, idem , medesimo;

3. ipse, ipsa ipsum , stesso, egli stesso, lui in persona.

ĭs, eă, ĭd, quello, egli

Singolare
Nominativo          is      ea      id   
Genitivo            eius    eius    eius   
Dativo               ei       ei       ei   
Accusativo        eum    eam    id   
Ablativo             eo     ea      eo    

Plurale
Nominativo             ii               eae               ea
Genitivo                eorum         earum           eorum
Dativo                  iis (eis, īs)    iis (eis, īs)    iis (eis, īs)
Accusativo            eos             eas             ea
Ablativo                iis (eis, īs)    iis (eis, īs)    iis (eis, īs)

idem, eădem, idem , medesimo

Singolare

Nominativo          idem       eadem       idem   
Genitivo            eiusdem    eiusdem     eiusdem   
Dativo               eidem      eidem        eidem   
Accusativo         eundem   eandem     idem   
Ablativo            eōdem      eādem       eōdem   

Plurale

Nominativi         iidem       eaedem      eadem
Genitivo        eorundem    earundem    eorundem
Dativo            iisdem       iisdem         iisdem
Accusativo      eosdem     easdem      eadem
Ablativo          iisdem       iisdem        iisdem

ipse, ipsa ipsum ,
stesso

Singolare
Nominativo       ipse     ipsa      ipsum   
Genitivo          ipsius    ipsius    ipsius   
Dativo             ipsi      ipsi        ipsi   
Accusativo      ipsum    ipsam    ipsum   
Ablativo          ipso      ipsa      ipso   

Plurale
Nominativo       ipsi         ipsae     ipsa
Genitivo           ipsorum   ipsarum  ipsorum
Dativo             ipsis        ipsis      ipsis
Accusativo       ipsos       ipsas     ipsa
Ablativo           ipsis        ipsis      ipsis